آسیبهای ورزشی بخشی تقریباً اجتنابناپذیر از فعالیت حرفهای و حتی تفریحی هستند. پیچخوردگی مچ پا، کشیدگی عضلات، پارگیهای خفیف رباط یا کوفتگیهای عمیق عضلانی از شایعترین آسیبها محسوب میشوند. فرآیند توانبخشی در این موارد معمولاً شامل استراحت، کنترل التهاب، تمریندرمانی و در بسیاری از موارد ماساژ درمانی است. ماساژ نهتنها به کاهش درد کمک میکند، بلکه میتواند سرعت بازگشت ورزشکار به تمرین را نیز افزایش دهد. در این مقاله به نقش ماساژ در توانبخشی بعد از آسیبهای ورزشی میپردازیم
مراحل آسیب و جایگاه ماساژ
برای درک نقش ماساژ، ابتدا باید مراحل ترمیم بافت را بشناسیم:
- مرحله التهابی (۲۴ تا ۷۲ ساعت اول)
در این مرحله تورم، درد و گرمی موضعی دیده میشود. تمرکز اصلی بر کنترل التهاب است. - مرحله ترمیم (۳ روز تا حدود ۳ هفته)
بدن شروع به بازسازی الیاف آسیبدیده میکند. - مرحله بازسازی و تطابق (۳ هفته به بعد)
بافت جدید قویتر میشود و تمرینات تخصصیتر آغاز میشود.
ماساژ در هر مرحله نقش متفاوتی دارد و شدت و تکنیک آن باید متناسب با شرایط انتخاب شود.
برای آموزش ماساژ برای ورزشکاران قبل و بعد از تمرین اینجا کلیک کنید.
فواید ماساژ در توانبخشی ورزشی
1. افزایش گردش خون و اکسیژنرسانی
ماساژ باعث افزایش جریان خون موضعی میشود. این افزایش گردش خون به انتقال بهتر مواد مغذی و دفع مواد زائد متابولیکی کمک میکند؛ عاملی که میتواند روند ترمیم را تسریع کند.
2. کاهش درد و تنش عضلانی
تحریک گیرندههای عصبی پوستی در حین ماساژ، پیامهای درد را تعدیل میکند. به همین دلیل بسیاری از ورزشکاران کاهش درد را بلافاصله پس از جلسه ماساژ تجربه میکنند.
3. کاهش گرفتگی و اسپاسم
پس از آسیب، عضلات اطراف ناحیه آسیبدیده معمولاً دچار اسپاسم محافظتی میشوند. ماساژ با تکنیکهای ملایم میتواند این اسپاسم را کاهش دهد.
4. بهبود دامنه حرکتی
چسبندگیهای بافتی پس از آسیب ممکن است دامنه حرکت مفصل را محدود کنند. تکنیکهایی مانند ماساژ عرضی عمقی میتوانند به کاهش این چسبندگیها کمک کنند.
5. کاهش درد عضلانی تأخیری (DOMS)
درد عضلانی تأخیری معمولاً بین ۲۴ تا ۷۲ ساعت پس از فعالیت شدید ظاهر میشود. مطالعات نشان دادهاند که ماساژ ملایم میتواند شدت این درد را کاهش دهد و عملکرد عضله را سریعتر به حالت طبیعی برگرداند.
ماساژ مشهد | رزرو آنلاین فعال شد
انواع ماساژ مناسب در توانبخشی
🔹 ماساژ تخلیه لنفاوی
در روزهای ابتدایی برای کاهش تورم کاربرد دارد. فشار بسیار ملایم است.
🔹 ماساژ سوئدی ملایم
برای افزایش گردش خون و آرامسازی عضلات در مرحله ترمیم مناسب است.
🔹 ماساژ عرضی عمقی (Deep Transverse Friction)
برای آسیبهای تاندونی و رباطی در مرحله بازسازی استفاده میشود و به جلوگیری از تشکیل اسکار نامنظم کمک میکند.
🔹 ماساژ ورزشی
ترکیبی از تکنیکهای مختلف که بسته به نوع آسیب تنظیم میشود.
یک نمونه برنامه ماساژ در توانبخشی کشیدگی عضله
فرض کنیم ورزشکاری دچار کشیدگی درجه ۱ عضله همسترینگ شده است:
- هفته اول:
تمرکز بر کاهش التهاب. ماساژ مستقیم روی محل آسیب انجام نمیشود، بلکه نواحی اطراف با فشار ملایم کار میشود. مدت جلسه حدود ۱۵–۲۰ دقیقه. - هفته دوم:
افزودن تکنیکهای ملایم روی ناحیه آسیبدیده برای افزایش خونرسانی. مدت جلسه ۲۰–۳۰ دقیقه. - هفته سوم به بعد:
استفاده از تکنیکهای عمقیتر برای بهبود انعطافپذیری و جلوگیری از چسبندگی بافتی، همزمان با تمرینات تقویتی کنترلشده.
⚠️ نکته مهم: ماساژ نباید در مرحله التهاب حاد با فشار زیاد انجام شود؛ این کار میتواند تورم را تشدید کند.
خرید آنلاین کارت هدیه ماساژ ویژه ولنتاین
ماساژ و بازگشت سریعتر به ورزش
هدف نهایی توانبخشی، بازگشت ایمن و کامل ورزشکار به فعالیت است. ماساژ میتواند:
- درد را کاهش دهد و امکان تمرین زودتر را فراهم کند.
- انعطافپذیری را بهبود بخشد.
- از آسیب مجدد جلوگیری کند (بهویژه در مواردی که عضله سفت و کوتاه شده است).
با این حال، ماساژ بهتنهایی کافی نیست و باید در کنار تمریندرمانی، تقویت عضلات، کشش هدفمند و در صورت نیاز فیزیوتراپی استفاده شود.
موارد منع یا احتیاط
ماساژ در شرایط زیر باید با احتیاط یا تحت نظر متخصص انجام شود:
- پارگی کامل عضله یا رباط
- شکستگی
- عفونت پوستی
- لخته خونی (ترومبوز)
- تورم شدید و التهاب حاد
جمعبندی
ماساژ درمانی یکی از ابزارهای مؤثر در فرآیند توانبخشی بعد از آسیبهای ورزشی است. این روش با بهبود گردش خون، کاهش درد، افزایش دامنه حرکتی و جلوگیری از چسبندگیهای بافتی، میتواند نقش مهمی در تسریع بهبودی ایفا کند. با این حال، انتخاب زمان مناسب و تکنیک صحیح اهمیت بالایی دارد و بهتر است ماساژ بهعنوان بخشی از یک برنامه جامع توانبخشی طراحی شود.
سالن تخصصی ماساژ مشهد را در صفحات اجتماعی دنبال کنید تا از آخرین اخبار ما مطلع شوید
